Rewitalizacja

  

 Znaczenie słowa rewitalizacja jest ogólnie znane. Rewitalizacja (łac. re+vita – dosłownie: przywrócenie do życia, ożywienie) – działanie skupione na ożywieniu zdegradowanych obszarów miast, np. poprzemysłowych, którego celem jest znalezienie dla nich nowego zastosowania i doprowadzenie do stanu, w którym obszary zmieniają swoją funkcję.
Rewitalizacja jest pojęciem stosowanym najczęściej w odniesieniu do części miasta lub zespołu obiektów budowlanych, które w wyniku przemian gospodarczych, społecznych, ekonomicznych i innych, utraciły częściowo swoją pierwotną funkcję i przeznaczenie. Rewitalizacja jest w tym znaczeniu zespołem działań z zakresu budownictwa, planowania przestrzennego, ekonomii i polityki społecznej, których celem jest doprowadzenie do ożywienia, poprawy funkcjonalności, estetyki, wygody użytkowania i jakości życia w rewitalizowanym zespole.
Na terenie Kampusu Wyższej Szkoły Gospodarki działania rewitalizacyjne prowadzone są od ponad 10 lat. W praktyce oznacza to przekształcenie poprzemysłowego terenu byłej garbarni w nowoczesny i funkcjonalny Kampus.
W drugiej połowie ubiegłego wieku część miasta, na którą zajmuje obecnie Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy służyła w przeważającej mierze funkcjom produkcyjnym i usługowym. Do końca lat 90-tych teren ten użytkowany był przez Państwowe Zakłady Obuwnicze „ KOBRA” oraz w mniejszej części przez Państwowe Zakłady Fotochemiczne „ FOTON” oraz Żeglugę Bydgoską.
Istniejące obiekty ( kilkanaście samodzielnych budynków) służyły głównie celom produkcyjnym i magazynowym oraz administracyjno-biurowym. Należy zaznaczyć , że większość z tych budynków powstała w okresie międzywojennym – lata 30-te i powojennym lata 50-te i 60-te na fundamentach zespołu dawnych obiektów zakładów garbarskich Bucholtzów.
Pierwsza połowa lat 90-tych to lata restrukturyzacji i reorganizacji instytucji będących w posiadaniu terenów obecnego Kampusu WSG. Wiązało się to z intensywnymi przekształceniami własnościowymi, co spowodowało rozdrobnienie lub zanik dotychczasowych funkcji poszczególnych obiektów. Część z nich wraz z przyległymi terenami uległa znacznej degradacji i zniszczeniu.
Prace rewitalizacyjne oraz modernizacja budynków rozpoczęły się w roku 1999 wraz z objęciem w posiadanie przedmiotowego terenu przez Wyższą Szkołę Turystyki i Hotelarstwa ( obecnie Wyższa Szkoła Gospodarki). Prace objęły długofalowy program przystosowania zdewastowanego obszaru i podupadłych budynków do pełnienia funkcji związanych z powstaniem nowoczesnego Kampusu akademickiego pełniącego funkcje dydaktyczne, kulturalne, administracyjne i sportowo- rekreacyjne w otoczeniu zrekultywowanych od podstaw terenów zielonych. Wszystkie obiekty zostały poddane gruntownym remontom i renowacjom, a także istotnej przebudowie. Obiekty wpisane do Rejestru Zabytków ( Pałac Bucholtza lub objęte ochroną konserwatorską – Willa były odrestaurowane zgodnie ze wszelkimi wymogami konserwatorskimi oraz pierwotnym stanem historycznym.
Aby wszelkie prace rewitalizacyjne wykonywane były zgodnie ze sztuką powołany do życia został zespół specjalistów z zakresu budownictwa, architektury, plastyki i projektantów zieleni. Trzon stanowili Pracownicy Instytutu Architektury i Urbanistyki WSG a współdziałali ze znanymi bydgoskimi artystami plastykami oraz architektami. Wszystkim budynkom nadano wspólny charakter oraz zbliżone elementy dekoracyjne i elewacyjne.
Starannie zaprojektowano nasadzenia zieleni i rekultywowano istniejący drzewostan, wkomponowując obiekty w malownicze otoczenie nabrzeża rzeki Brdy. Zachowano unikatowy przyrodniczy charakter terenów zielonych, dodając im jednocześnie funkcje rekreacyjne i sportowe.
Zwieńczeniem dziesięcioletniego okresu przekształcania nieużytków w nowoczesny, ogólnodostępny i przyjazny Kampus akademicki była budowa budynku Sportowo- Rekreacyjnego mieszczącego Halę sportową i budynek sportowy oraz gruntowna modernizacja budynku C i jego przekształcenie z funkcji administracyjnych do funkcji administracyjno -dydaktycznych. Przy okazji budowy przekształcony został układ komunikacyjny, infrastruktura kanalizacyjna i teletechniczna oraz dokonano nowego układu terenów zielonych wraz z nasadzeniami.

Obszar objęty działaniami rewitalizacyjnymi:

Wschodnia część historycznej dzielnicy Okole, od ulicy Focha (odcinek od mostów im. Solidarności) do ulicy Królowej Jadwigi obejmujący zabudowę ulic Grottgera, Garbary (do ul. Kr. Jadwigi), Kącik i Naruszewicza.

 
Okres i zakres rzeczowy wykonanych prac rewitalizacyjnych:

Prace rewitalizacyjne wykonane w latach 1999-2010 :

1. Przebudowa i rewitalizacja zabytkowych budynków na terenie Kampusu- Pałac, Willa, Akademicka Przestrzeń Kulturalna, budynki A, B, D, E, F, G, H, J,
2. odbudowanie infrastruktury miejskiej i uporządkowanie terenów zdewastowanych, nowy układ drogowy na terenie Kampusu, utworzenie terenów zielonych, udostępnienie dostępu do nabrzeży rzeki Brdy.
3. unowocześnienie instalacji i przyłączy mediów (kanalizacja deszczowa, kanalizacja ściekowa, przyłącza elektryczne) na terenie całego kampusu.
4. instalacja nowoczesnych sieci teleinformatycznych (sieci teleinformatyczne, telekomunikacyjne) na terenie całego Kampusu,
5. przywrócenie porządku na nabrzeżach Brdy- ich rekultywacja i zabezpieczenie.
6. poprawienie stanu dróg i podniesienie poziomu bezpieczeństwa pieszych- wydzielenie i oznakowanie pieszo jezdni, uruchomienie dodatkowych parkingów,
7. optymalizacja funkcji i infrastruktury parkingowych,
8. instalacja oświetlenia w celu zwiększenia bezpieczeństwa oraz podniesienia walorów estetycznych obszaru w porze nocnej,
9. właściwe oznakowanie, tablice informacyjne dotyczące budynków Kampusu i atrakcji na jego terenie,
10. stworzenie traktów komunikacji pieszej,
11. zwiększenie powierzchni ekologicznie czynnej (klomby, trawniki, obsadzenia),
12. uporządkowanie terenów zdewastowanych przyrodniczo,
13. stworzenia warunków do ochrony unikatowych siedlisk ptaków, użyczenie miejsca składowania karmy dla ptactwa, dla Stowarzyszenia „Animals”,
14. pierwszy etap realizacji arboretum,
15. stworzenie infrastruktury rekreacyjnej i sportowej, Hala Sportowa wraz z budyniem sportu, boisko do koszykówki i streetball’a, boisko dla kajak polo,
16. Utrzymywania przystanku tramwaju wodnego na terenie Kampusu i współpraca i współfinansowanie pozostałych przystanków tramwaju,
17. stworzenie przestrzeni dla dzieci i młodzieży szkolnej z Okola i innych okolicznych dzielnic, zewnętrznych obiektów sportowych,
18. wprowadzenie usług o charakterze centrotwórczym, w szczególności gastronomii i rozrywki- organizowanie ogólnodostępnych imprez sportowych i koncertów, działalność Akademickiej Przestrzeni Kulturalnej, ogólnodostępne bary na terenie Kampusu,
19. zainicjowanie funkcji kulturotwórczych,

Działania kontynuowane i do realizacji

1. modernizacja sieci wodno-kanalizacyjnej, realizacja przyłączy gazowych, zwiększenie przepustowości sieci energetycznej,
2. monitoring elektroniczny,
3. przygotowanie trasy rowerowej i infrastruktury towarzyszącej,
4. modernizacja nawierzchni dróg,
5. uruchomienia kompleksowej sieci traktów pieszych wraz z systemem galerii nad wodą,
6. remonty chodników okalających kampus,
7. ostatni etap infrastruktury sportowo-rekreacyjnej – kompleks boisk sportowych
8. elementy infrastruktury koniecznej do obsługi turystyki i rekreacji wodnej
9. przebudowa przystanku tramwaju wodnego,
10. plac zabaw dla dzieci,
11. przygotowanie edukacyjnych przestrzeni na wolnym powietrzu (arboretum, alpinarium, petrarium, ogródek meteorologiczny, wystawa dendrologiczna, miniobserwatorium astronomiczne),
12. stworzenie warunków do ochrony siedlisk ptaków wodnych i śpiewających,
13. właściwe oznakowanie, tablice informacyjne,
14. instalacja tablic pamiątkowych w miejscach o dużym znaczeniu dla dziedzictwa historycznego miasta (d. fabryka błon światłoczułych ALFA/FOTON, d. dworzec tramwajów konnych, d. budynki garbarni Buchholzów, lokalizacja I i II śluzy na kanale bydgoskim itd.),
15. zakończenie rewaloryzacji i restauracji budynków o znaczeniu historycznym lub zabytkowym w tym budynek „O” z zabytkowym kominem po drugiej stronie rzeki Brdy,
16. rozbiórka obiektów dysharmonizujących z zabudową historyczną, w ramach rewitalizacji budynku „O”,
17. modernizacja pozostałych budynków,
18. przystosowanie infrastruktury dla celów osób niepełnosprawnych, zakończenie realizacji przestrzeni o funkcjach kulturalnych

 
Cele prowadzonych i planowanych prac rewitalizacyjnych:

1. przywrócenie i rozwój centrotwórczych funkcji w obszarze XIX śródmieścia, zachowanie ciągłości dziedzictwa historycznego związanego z tym obszarem,
2. rekonstrukcja i konserwacja zachowanych fragmentów infrastruktury miasta z XIX wieku,
3. funkcjonalne związanie Starówki i Wyspy Młyńskiej ze XIX-wieczną częścią Śródmieścia i okolicami Dworca PKP,
4. stworzenie nowoczesnej infrastruktury komunikacji pieszej i rowerowej w tym obszarze,
5. realizacja programu przywrócenia rzeki Brdy mieszkańcom Bydgoszczy,
6. aktywizacja społeczności lokalnej (w-g badań mieszkańcy wśród mieszkańców Okola jest najwyższy odsetek rodowitych Bydgoszczan),
7. zapobieżenie dalszej pauperyzacji i marginalizacji lokalnej społeczności,
8. stworzenie płaszczyzny kontaktów młodzieży akademickiej z mieszkańcami miasta,
9. zainicjowanie mechanizmów integracji mieszkańców dzielnic położonych nad Brdą (Okole, Chwytowo, Bocianowo, Śródmieścia),
10. odzyskanie walorów krajobrazowych zakola Brdy,
11. zapobieżenie dewastacji środowiska przyrodniczego oraz zanieczyszczenia Brdy,
12. zachowanie siedlisk ptaków wodnych ,
13. stworzenie nowej przestrzeni rekreacji i wypoczynku w centrum miasta,
14. podniesienie poziomu bezpieczeństwa i podniesienie komfortu mieszkania,

Projekty towarzyszące:

1. zorganizowanie zajęć pozalekcyjnych dla uczniów,
2. budowa ścieżek edukacyjnych,
3. program rekreacyjno-sportowy dla dzieci i młodzieży,
4. kluby środowiskowe z programem socjoterapeutycznym – socjalizacja poprzez kulturę i sztukę,
5. zorganizowanie punktu wymiany książek- bookcrossing,
6. centrum szkoleniowego i reorienatacji zawodowej,
7. klub komputerowy (nowoczesnych technologii) dla mieszkańców dzielnicy,
8. ośrodek doradztwa dla przedsiębiorstw,
9. informacja europejska,
10. inicjator społeczny,
11. inkubator przedsiębiorczości